लघुकथाकार रामप्रसाद पन्तको 'मिसावट' नामक लघुकथासङ्ग्रह २०८० मा बयालिसौं कृतिको रुपमा प्रकाशित भएको छ । यस कृतिभित्र उनले लेखेका सम्मानको सुरक्षा, गुरूआज्ञा, धोका, मिसावट, अतृप्त आत्मा लगायत विभिन्न शीर्षकका एकाउन्नवटा लघुकथाहरू राखिएका छन् । एकाउन्नवटा लघुकथाहरू रहेको मिसावटमा तेह्रवटा लघुकथा कोरोना विशेष छन् । यस सङ्ग्रहभित्रको सम्मानको सुरक्षा शीर्षकको पहिलो लघुकथामा कोठाको स्वरुप पनि बदलिएछ । पुस्तकको खुल्ला दराज पनि अलि पर सारेर सेतो पर्दाले छोपिएछ । सोफा हटाएर खाट राखिएछ । भुइँमा बिछ्याइएको पुरानो टाट पनि निकालेर नयाँ फेरिएछ भनिएको छ ।
प्रस्तुत सङ्ग्रहका कथाहरू हाम्रो दैनन्दनीय घटनाहरूको बुनोट हो । कथाहरू सरल र बोधगम्य छन् । धर्म, सस्कृति, शिक्षा र सामाजिक भावनासँग जोडिएका बिसङ्गतिहरूलाई सरल र सहज ढङ्गले प्रस्तुत गरिएको छ । यस सङ्ग्रहका देश, काल र परिस्थितिहरू समसामयिक समाजमैली परिवेश रहेका छन् । कतै कतै आदर्श चेतको स्थापनाका लागि परम्परागत घटना, पात्रीय सन्दर्भको उपजीव्य कथनलाई लघुकथाहरूले यथार्थको झल्को दिन र आदर्शको स्थापना गर्न खोजेका छन् ।
धोका शीर्षकको लघुकथामा दुई वर्षपछि दसैँमा घर आउँछु भन्दा धनमायाले रामबहादुरलाई रोकी–यसैउसै दुःख गर्न गइसकेपछि अरु दुई वर्ष खटिएर काम गर, तबसम्म एउटा घडेरी पनि किनम्ला र सानै भए पनि एउटा आफ्नै बास बनाएर वसम्ला भनिएको छ । मुलाको साग शीर्षकको लघुकथामा माइत गएकी श्रीमती साग सहितको मुला बोकेर आइन् । भनिन् आमाले दिनुभएको आफ्नै बारीमा फलेको आर्ग्यानिक । अब म यसैको तरकारी पकाउँछु भनिएको छ ।
यसभित्र लेखिएका लघुकथा खारिएका, माझिएका र टलक्क टल्किएका छन् । थोरै लेखेर पनि गुणस्तरमा ध्यान दिन सके कृतिको महङ्खव बढ्नेछ । यस तथ्यलाई लघुकथाकार पन्तले मनन गरेका छन् । विषय छनोट कथाकारको महङ्खवपूर्ण परीक्षणको क्षेत्र हो । कथाकारले आजको पाठकको भोकतिर्खा मेट्न सक्ने विषय छनोट गर्न सक्यो कि सकेन त्यो महत्वपूर्ण पाटो होे । यस सङ्ग्रहभित्रका कथाको शीर्षकहरूबाट नै कतिपय कथा व्यक्तिको चरित्र वा स्वभावसँग सम्बन्धित छन भन्ने स्पष्ट देखिन्छ । कतिपय शीर्षकले घटना, कतिले समस्या, कतिपयले जीवनानुभव र कतिपयले अवस्थाको सङ्केत गरेका छन् । यस कृतिभित्रका कथामा पनि व्यक्तिगत स्वभाव, सामाजिक परिघटनाहरू र प्रवृत्तिहरूकै चित्रण भएकाले कथाकार पन्त शीर्षक चयन वा कथाको नामकरण गर्नमा खप्पिस छन् ।
