Sunday, August 16, 2026

लघुकथा (अङ्क ३७ मा प्रकाशित)


"गरिबीको कारण ममतामयी आमा र सानी बहिनीको मायालाई त्यागेर उज्यालो भविष्यको आशामा वाध्यताले विदेशमा मजदुरी गरेर काम गर्न बसेको पनि पाँच वर्ष बितिसकेछ ।’’ यति भन्दै विवेकले लामो सुस्केरा हाल्यो । उसलाई घरपरिवारको सम्झनाले धेरै दिन देखि छट्पटी बनाइरहेको थियो ।

उसले मनमनै सोच्यो, “यदि पंक्षी भइदिएको भएपनि उडेर तुरुन्तै घर जाने थिँए होला ।’’

विदेशको विभिन्न कानुनी झमेलाको कारणले चाहेर पनि विवेक स्वदेश फर्कन सकिरहेको थिएन । बल्लतल्ल कुनै तरिकाले चाँजोपाँजो मिलाएर उ सधैँकोलागि आफ्नो जन्मभूमि फर्क्यो । आफ्नो जन्मभूमि फर्किन पाएकोमा उसको खुशीको कुनै सिमा थिएन ।

तर दुर्भाग्य…! विवेकको खुशी एकछिन पनि टिक्न सकेन । उसले आफू जन्मेर हुर्केको न त ठाउँ पहिल्याउन सक्यो, न त घरटहरा नै देख्यो । न त त्यहाँ आफ्नो आमा र बहिनी नै थिए । केवल भत्काएर छाडिएका उराठ लाग्दो घरटहराका अवशेषहरू मात्र देख्यो । उसको आँखा रसाएर आयो अनि हातगोडा काम्न थाले । उसले मनमा गाँठो पार्दै वेदना पोख्न थाल्यो, 

“हे विधाता…! म यो के बिचल्ली देख्दैछु…! एउटा घरवारविहीन वास्तविक सुकुम्बासीले जिन्दगीमा भोग्नुपर्ने सबभन्दा ठूलो पीडाको छट्पटी आफ्नो आश्रयस्थलबाट उठिबास हुनु पो रहेछ ।’’ अब के गर्ने, कहाँ जाने उसले केही सोच्नै सकेन । उ स्तब्ध बन्दै भुइँमा थचक्क बस्यो ।

– का.म.न.पा वडा नं. ७

..............................................................................‍
..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो
लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

लघुकथा (अङ्क ३७ मा प्रकाशित)


"शालिकराम खै ?’’ – आएका केही युवाहरूमध्ये एउटाले सोध्यो ।
“हिजो गएदेखुन आएको छैन् बाबु घर !’’ – पेटीमा बसेका शालिकरामका बाबा बुढाले भने ।

“केही काम थियो कि बाबु ?’’ – उनैले थप सोधे । तर उनीहरू केही नबोलि हिंडे । एकछिन पछि तल्ला घरे सर्वण आइपुग्यो । 

“के छ बुबा सञ्चै हुनुहुन्छ ?’’ – बुढा बाहिर बसेको देखेर सोधे ।
“ठिकै छु बुढो शरीर खुबै ठिक हुँदैन क्यारे !’’ – बुढाले बताए ।
“अनि ती युवाहरू किन आएका रहेछन् ?’’ – सर्वणले सोधे । 

“खै त उनरले बताएनन् शालिकरामलाई सोधे घर छैन भने अनि हिंडी हाले ।
“हिजो त मेयर साहेबलाई पनि धम्काएछन् हजुरका छोराले’’ – सर्वणले व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा भने ।

“हो र ? कसैको काम गरेनन् होला मेयरले नत्र शालिके नराम्रो मान्छे होइन । जनताले जिताएर पठाएपछि काम पनि त गर्नुपर्छ नि ।’’ – बुढाले  भने ।

“त्यो त ठिकै हो संसदमा पुगेपछि पहिलेको जस्तो रहेन शालिके भन्न थाले गाउँमा ।’’ – सर्वणले फेरी उस्तै शैलीमा भने ।

“माथि पुगेपछि अलिक फरक त हुनु पनि पर्छ क्या !’’ – बुढाले छोराको पक्ष लिंदै बोले । 

“तर बाबा हिजो त मेयरलाई भन्दिए छन् अब तेरो बदली गर्छु भनेर । के यो सम्भव होला ? हजुर त रिटायर्ड कानुनविद् ।’’ – सर्वणले विनम्रतापूर्वक जान्न खोज्यो ।’’ बाबु युवाको उम्लिएको रगत अनि बिना हाडको जिब्रो कहिलेकाहीँ लर्किन्छ संविधान उछुनेर ।’’ – बुढाले शालिकरामको अनुहार नियाल्दै भने ।

– दाङ घोराही १८

.............................................................................‍
..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो
लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

Saturday, August 15, 2026

लघुकथा (अङ्क ३७ मा प्रकाशित)


"कायापलट भयो नि, बुझ्यौ ?’’ आमाले मसँग भन्नुभयो । 

मैले सोधेँ, "के, कसरी?’’

इतिहास कोट्याउँदै आमाले भन्नुभयो, "तिमीले पहाडको घर देख्यौ नि ! हो, यहाँको स्थिति पनि त्यस्तै थियो । एक घरबाट अर्को घरको दुरी टाढा हुन्थ्यो । नजिकै जङ्गल थिए । साँझपर्दा स्याल कराउँथ्यो । जाडोमा बाहिर भएको पानीको भाँडोमा ठाँटो जम्थ्यो । तुसाराले हातगोडा कठ्याङ्ग्रिन्थो । हरेक घरमा गाई, भैंसी र अन्य वस्तु पाल्दै खेती गर्ने चलन थियो । घरका परिवारमा कृषि आत्मनिर्भर हुने जमाना थियो । संयुक्त परिवारका कारण सबै सदस्य एकअर्कामा निर्भर थिए । राज्य नगदेबालीमा आत्मनिर्भर मात्र हैन निर्यात पनि गर्थ्यो । घरेलु खादी कपडामा आत्मनिर्भर थिए । सबै जनता घरेलु कपडा प्रयोग गर्थे ।

दरवारमार्ग, न्यूरोडलगायतका केही स्थान मात्र सहर भन्न सुहाउने थिए । वरिपरिका स्थान ग्रामिण  परिवेशका थिए, बुझ्यौ छोरी ? मौलिकतामा रमेको हरियाली गोरेटो, घोरेटो बाटाहरू थिए । हरिया पहाड, बागमती नदी, धोबीखोला, ठाउँ–ठाउँका कुलाहरूले सिँचाइको काम गर्थ्यो । बाटा वारि र पारि हिउँदमा आलु, काउली, मूला, केराऊ जस्ता सागसब्जी र वर्षामा धनका बालाले झुल्थे । बिहान साँझ उपत्यका वरिपरिका नजिकैका पहाडमाथि हिमाल कहिले सुनौलो र कहिले चाँदीझैँ भएर उदाउँथे । 

“अहिले कसरी जताततै मैदानभरि बालिनालीका साटो घर फले त ?” मैले आमालाई सोधेँ । 

आमाले मन खुम्च्याउँदै भन्नु भयो, "राज्यले विकासका लागि विकेन्द्रीकरणको सिद्धान्त त लागू गर्‍यो तर कसैलाई काखा कसैलाई पाखा भनेजस्तै भयो ।’’

..............................................................................‍
..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो
लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

लघुकथा (अङ्क ३७ मा प्रकाशित)


"सबै साथीहरूसँग एकसे एक मोबाइल छ । आफूसँग भने थोत्रो । अरुलाई देखाउन पनि लाज लाग्ने दुई पैसे मोबाइल छ । अब देखि मलाई फोन नगर्नुस् है बा ! म जवाफ दिन्न ।’’ सुरेश प्रत्येक दिन स्कूल जाने बेला आफ्नो बाबुलाई घुर्क्याउँछ ।

छोरालाई साम्य पार्न खोज्दै बुबा भन्दै छन्, – “त्यसो नभन न बाबू, एक महिना साहुले ओभर टाइम गर्न दिए भने म तिमीलाई नयाँ यो भन्दा राम्रो मोबाइल किनिदिन्छु । छोरा तिम्रै उज्ज्वल भविष्यको लागि घरमा तिम्री आमा र बहिनीलाई छोडेर यहाँ सानोतिनो काम गरेर पैसा कमाउँदै छु । म तिम्रो सबै इच्छा बिस्तारै पूरा गरिदिन्छु । सरकारी स्कूलमा नभएर तिमीलाई प्राइभेट स्कूलमा एघार कक्षामा भर्ना गरेको छु । तिमी पढाइमा ध्यान देउ । अरु सबै म पुर्‍याउँछु ।’’

“तपाईं सधैँ यसै भन्नू हुन्छ । तर मेरो कुन इच्छा पुर्‍याउनु भएको छ र ? अब म आफूलाई चाहिने पैसा जसरी भए पनि आफैँ कमाउँछु ।’’ बाबुले धन भएर पनि छुच्याइँ गरेको जस्तोगर्दै रिसाएर ढोका ढ्याम्म बजारेर हुत्तिएर बाहिर निस्कियो ।

“ए बाबू छोरा नरिसाउन । तिमी पहिले आफ्नो पढ्ने काम सक न । कमाउने कुरा त छँदै छ नि’’ भन्दै बुबा छोरीलाई सम्झाउन खोज्छन् ।

“भैगो, मलाई अर्ति दिनु पर्दैन । म आफैँ कमाउँछु ।’’ राम्रो पढेर ठूलो मान्छे बनोस् । आफूहरूको भविष्यको सहारा बनोस् भनेर दुःखजिलो गरी सहर ल्याएर पढाएको छोरोको क्रियाकलापले उनको मुटुमा ठेस लागेतापनि धैर्य गर्दै बेलुकीको खाना बनाएर छोरोको प्रतीक्षा गरेर बसे । आधा रात बितिसक्दा पनि छोरो  आएन । त्यत्तिकैमा अकस्मात ढोका खोलेर हुत्तिंदै अरु उस्का दुईजना साथी कोठाभित्र छिर्दै “बुबा हामीले एटिएम फोरेर पैसा लुटेर आएका छौं । पुलिस हाम्रो पिछा गरिरहेको छ । हामीलाई लुकाईदिनुस् प्लिज बुबा ।’’

–अमेरिका

..............................................................................‍
..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो
लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।

लघुकथा (अङ्क ३७ मा प्रकाशित)


"भोलिको अङ्क विशेष हुनुपर्छ है ।” सम्पादकले आफ्ना सहकर्मीहरूलाई एक खालको निर्देशन दियो । 

त्यो दिन तत्कालीन महारानीको जन्मदिन थियो । प्रायःजसो दैनिक पत्रपत्रिकामा शुभजन्मोत्सवका सुन्दर अक्षरहरूले विशेष सिंगारिएको थियो । 

सरकारी मुखपत्र मानिने दैनिक पत्रिका झन् अरुभन्दा त्यसै फरक र आकर्षक हुनुपर्ने नै भयो । 

सो दैनिक पत्रिका रङ्गीन कलेवरमा महारानीको सामाग्रीले भरिभराउ थियो । सो अङ्क पठनीय र रोचक बनाउन सम्पादक टिमले सक्दो कोसिश गरेका थिए । 

त्यसमध्ये एक सामाग्रीमा “महारानी गुुलाफको फूल अत्यन्तै मन पराइबक्सन्छ” भन्ने वाक्यांशमा गुलाफ शब्दको पछाडिको “फ” अक्षर नै छुट्न पुगेछ । 

पत्रिका विशेष कलेवरमा छापिएर जताततै बाँडियो । राजदरबारमा त नपुग्ने कुरै भएन । 

सरकारी मुखपत्रका सम्पादक मण्डलका सबै सदस्यहरू मुमा बडामहारानीबारे त्यस्तो सामाग्री निकाल्न पाएकोमा आफैँमा उत्साहित र खुसी थिए । 

तर बेलुकाको टेलिभिजनको एक खबर विशेषले भने तीनचित खाए । खबर यो थियो कि– “हाम्रो मुखपत्रको एक सामाग्रीले हामीलाई अत्यन्तै लज्जित तुल्यायो । यसकारण सम्पादकलगायत उनका टिमका सदस्यहरूलाई आजकै दिनबाट जागिर सधैँका लागि छुट्टि दिइएको छ ।”

– गोरखा

..............................................................................‍
..‍.‍.‍साथ सहयोगको खाँचो
लघुकथा संसार र कविता संसार अनलाइन मासिक पत्रिकालाई
जीवित राख्नका लागि तपाईंको 
आर्थिक सहयोग महत्वपूर्ण हुन्छ ।