बाबू तिमी कुन स्कुलमा पढ्छौ ? एउटा पसलको अगाडि बेन्चमा बसिरहेका बूढाले कलम किन्न आएको विद्यार्थी केटोलाई सोधे । डिस्ट्रोय नेपाल बोर्डिङमा –– केटोले जवाफ दियो ।
अनि कति कक्षामा छौ बाबू ? बूढाको अर्को प्रश्न । टेन क्लासमा हो – केटोको उत्तर ।
त्यहिबेला त्यो केटोको साथी उस्तै पोशाकमा त्यहिँ आइपुग्यो । पहिलो केटोले भन्यो – ओइ सुन्न ! हेर्न त्यो बूढोले मलाई के के सोधिरा । दोश्रोले भन्यो – ह्या छोड्दे के बूढाबूढी भनेका अलि ठिस हुन्छन के ! पहिलो केटो – मलाई कुन स्कुलमा पढ्छस रे, कति कक्षामा पढ्छस रे ! बोल्न जान्या छैन सोध्न चाहिँ के के सोध्नुपर्ने ! कति क्लासमा भनेर सोध्नुपर्ने कति कक्षामा भनेर पो सोध्छ के त्यो सुड्डोले । क्या झ्याउ लाइदिरा भन्या । कुरासँगै केटाहरूको स्कुलतिरको यात्रा जारी थियो ।
तिनीहरूका पछिपछि एकजना कलेजका शिक्षक जाँदै थिए । केटाहरूका सबै कुरा सुनेपछि उनी आफै बोल्न अघि सरेर सोधे –– तिमीहरू कुनदेशमा जन्मेका हुर्केका अनि तिमीहरूका बाबुआमा कुन देशका हुन बाबू हो ?
केटाहरू – यहिँ नेपालकै हो ।
शिक्षक – त्यसोभए अघि भर्खर तिमीहरूले गरेको कुरा अनुसार नेपालमा जन्मेका मान्छेले नेपाली भाषाका शब्दमा केही मनमा लागेको कुरा सोध्ने बूढा बा कसरी ठिस अनि कसरी बोल्न नजान्ने भए त बाबू हो ? तिमीहरूले आफ्नो पूर्खा बाँदर भनेर मान्नेहरूको भाषाका दुई चारवटा शब्द जान्दैमा तिमीहरूचाहिँ महान् ?! ल मलाई तिमीहरूले बोकेको झोला खोलेर आफूले पढ्दै गरेको पुस्तक झिकेर यो कुरो कुन किताबको पुनः पाठको कुन पानामा लेखेकोछ, ल मलाई देखाउ त !
मैले पनि नेपालकै स्कुलमा पढेर अहिले कलेजको शिक्षक हुँदापनि कोही पनि आफूभन्दा ठूला मान्यवरहरूलाई यस्तो नभनेपनि म मरिनँ त बाबू हो ! आजकल विद्यार्थीलाई गधालाई झैँ किताबको भारी बोकाउने र आफूले चाहिँ अनेक शुल्कको नाममा अझ पोशाक, मसलन्द समेतको नाममा नोटको भकारी बोक्ने अनि दक्ष र अनुभवी शिक्षक शिक्षिकाका धनी सुबिधा सम्पन्न पाँचतारे स्कुलहरूले यो शिष्टाचार, सोमत चाहिँ सिकाउँदैनन् ? के चाहिँ सिकाउँछन् त बाबू तिमीहरू जस्ता भविष्यका कर्णाधारहरूलाई ?!
केटाहरूको अनुहार हेर्नलायक भयो ।
- रत्ननगर, टाँडी, चितवन





