गत अङ्कको बाँकी भाग
नेपाली कथाको समसामयिक धाराको प्रारम्भ २०३६ सालपछि प्रारम्भ हुन्छ । समसामायिक शब्दले अहिले समयको, हालसालको वा वर्तमान कालको भन्ने आशय बुझाउँछ (अधिकारी र भट्टराई, २०६०, पृ. ९७७) । कथालेखनको सबैभन्दा पछिल्लो चरणमा विकसित भएको मान्यता नै समसामयिक धारा हो । समसामयिक धारा कुनै एउटा व्यक्तिको रचनाबाट प्रभावित नभई समूहिक रचनाबाट प्रभावित भएको चरण हो । नवचेतनावादी धारापछि आधुनिक नेपाली कथामा पूर्ववर्ती प्रयोगवादी शैलीमा केही परिवर्तन आई कथाको कथ्य, विषय, स्वरूप र शैलीशिल्पमा समेत विविधता देखिएकाले वि.सं. २०३६ यताका नेपाली कथा केही पृथक् पहिचानका साथ अगाडि बढेकाले यस अवधिलाई समसामयिक वा उत्तरवर्ती चरण मान्नु उपयुक्त देखिन्छ (गौतम र अधिकारी, २०६९, पृ. १६४) । प्रयोगवादी वा नवचेतनावादी धाराले कथाविधामा जटिलता ल्याई पाठक र लेखकको सम्बन्ध विच्छेद गरेको अवस्थामा सम्प्रेषण शून्यतालाई चिर्दै समसामयिक धाराको स्थापना भएको हो । सम्प्रेषणीयताको पुनः प्रत्यावर्तन गर्ने प्रयास समयासामयिक धारामा गरिए पनि २०२० सालभन्दा अगाडिको कथाको सहजतालाई भेट्टाउन सकेको देखिँदैन । २०३६ सालमा चलेको सडक कविता क्रान्तिबाट यस धाराले प्रशस्त आधार ग्रहण गरेको छ । शैलीगत विविधता अनि विषयगत विधिताले कविताजत्तिकै सरल संरचना कथाले प्राप्त गर्न सकेको छैन । २०३६ सालको पृष्ठभूमिबाट क्रमशः विकसित हुँदै आएका राजनीतिक घटनावलीको परिदृश्यबाट कथाको विषयवस्तु पनि निर्देशित अनि नियन्त्रित हुँदै आएको देखिन्छ । यस अवधिमा स्वैरकल्पना र विसङ्गतिवादको व्यापक चाहनामा कथाकारहरू सक्रिय रहे भने अर्कातर्फ आफ्नै क्षेत्रीय परिवेशभित्रका स्थानीय गुणहरूको खोजी गरेर ती कथाकारहरूले राष्ट्रिय संस्कृतितर्फको मोहलाई जनाए (श्रेष्ठ, २०५९, पृ.३१) । अन्तराष्ट्रिय परिवेश तथा नेपाली राजनीतिक सन्दर्भको आडमा कथावस्तु निर्माण गरी कथाको संरचना तयार पार्ने कार्यमा कथाकारहरू सक्रियताका साथ लागेको देखिन्छ । २०३६ सालपछि विकसित भएका राजनीतिक घटनाक्रमलाई मुख्य आधार बनाएर अध्ययन गर्दा समसामयिक धारा निम्न उपमोड विकसित हुन पुगेको देखिन्छ :
पहिलो उपमोड (२०३६ — २०४६)
दोस्रो उपमोड (२०४७ — २०५२/५३)
तेस्रो उपमोड (२०५४ — २०६२/०६३)
